شاهنامه کتابی با آموزه همبستگی ملی


25 اردیبهشت 1399 - 18:23
d4c5445ab4
علیرضا قیامتی، شاهنامه پژوه، محقق و استاد ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد

فردوسی، شاهنامه را در دو کارکرد ویژه برای ما به یادگار گذاشته یکی کارکرد هویت ایرانی و همبستگی ملی و دیگری پیوند ما با مباحث اخلاقی و حماسه‌های جهانی است در واقع شاهنامه بزرگترین حماسه جهانی بوده که از گذشته پلی برای آینده ساخته است.

شاهنامه کتابی نیست که ما را در گذشته‌ها نگاه دارد بلکه آینه‌ای است که ما ایرانیان در این آینه می‌توانیم فرهنگ، باورهای نیکان و تاریخ خود را ببینیم در عین حال که اخلاق و اندیشه‌های نیک و نشانه‌های راه شهریاری را نیز به ما نشان می‌دهد.

شاهنامه برای ایرانیان هیچ گاه فقط یک داستان و افسانه نبوده حتی در طول تاریخ نیز آن بخش اسطوره‌ای و پهلوانی شاهنامه برای ایرانیان هرگز رنگ غیرحقیقی نداشته و همیشه احساس می‌کردند که حقیقت دارد و جزو تاریخ واقعی ایران زمین می‌دانستند به خاطر همین است که شاهنامه ظریف‌ترین و بهترین راهکارهای دانش ورزی و خرد ورزی را در خود نهفته دارد.

ناسازگاری هویتی و آشفتگی‌های فرهنگی دو مقوله‌ای است که در روزگار کنونی با آن دست به گریبان هستیم ما از ریشه‌های خود جدا شده‌ایم و شاهنامه می‌تواند ما را با این ریشه‌ها آشنا کند و فرهنگ نیاکانی ما را در برابر چشممان بگذارد وقتی نسل جدید به دور از هیجانات و احساسات کاذب با این فرهنگ کهن آشنا شود هویت می‌یابد و به ایرانی بودن خود می‌بالد.

در شاهنامه بیگانه دوستی نیست بلکه سرتاسر آن میهن دوستی و ایران دوستی بسیار عاقلانه‌ای دارد شاهنامه به ما می‌آموزد که چگونه با کشورها و ملل دیگر ارتباط داشته باشیم و چگونه با دیگران مهربان باشیم.

شما مهربانی بافزون کنید
ز دل کینه و آز بیرون کنید

ما امروزه بیشتر از هر زمانی به شاهنامه نیاز داریم به خاطر اینکه درس‌های اخلاقی شاهنامه در اوج است، ما نیاز به پیوستگی ملی داریم و تنها شاهنامه می‌تواند ایرانیان را در زیر یک چتر گرد آورد و پیوستگی عمومی ایجاد کند زیرا در شاهنامه، ایران یک قوم خاص نیست بلکه ایران برای همه است و به همین دلیل شاهنامه می‌تواند برای نسل‌های آینده کتاب ایستایی نباشد بلکه کتابی پویا باشد

از دیگر سو شاهنامه بهترین روش‌های شهریاری و فرمانروایی را مطرح کرده و هیچ کتاب و حماسه‌ای در دنیا نیست که به اندازه شاهنامه راه شهریاری و راه فرمانروایی را به خوبی نشان دهد که در این خصوص می‌توان این بیت از شاهنامه را آویزه گوش داشته باشیم.  

ستم نامه عزل شاهان بود 

چو درد دل بی‌گناهان بود

شاهنامه در این بیت می‌گوید که اگر در حکومتی ستمی شده باشد آن ستم باعث می‌شود آن فرمانروایی از مشروعیت و اعتبار بیافتد در آخر لازم است توجه کنیم که همیشه شاهنامه پناهگاه ملی ایرانیان بوده وسبب حفظ روحیه ما شده است.

علیرضا قیامتی، شاهنامه پژوه، محقق و استاد ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد

پایگاه خبری مشهد فوری (mashhadfori.com)

d4c5445ab4
25 اردیبهشت 1399 - 18:23

فردوسی، شاهنامه را در دو کارکرد ویژه برای ما به یادگار گذاشته یکی کارکرد هویت ایرانی و همبستگی ملی و دیگری پیوند ما با مباحث اخلاقی و حماسه‌های جهانی است در واقع شاهنامه بزرگترین حماسه جهانی بوده که از گذشته پلی برای آینده ساخته است.

شاهنامه کتابی نیست که ما را در گذشته‌ها نگاه دارد بلکه آینه‌ای است که ما ایرانیان در این آینه می‌توانیم فرهنگ، باورهای نیکان و تاریخ خود را ببینیم در عین حال که اخلاق و اندیشه‌های نیک و نشانه‌های راه شهریاری را نیز به ما نشان می‌دهد.

شاهنامه برای ایرانیان هیچ گاه فقط یک داستان و افسانه نبوده حتی در طول تاریخ نیز آن بخش اسطوره‌ای و پهلوانی شاهنامه برای ایرانیان هرگز رنگ غیرحقیقی نداشته و همیشه احساس می‌کردند که حقیقت دارد و جزو تاریخ واقعی ایران زمین می‌دانستند به خاطر همین است که شاهنامه ظریف‌ترین و بهترین راهکارهای دانش ورزی و خرد ورزی را در خود نهفته دارد.

ناسازگاری هویتی و آشفتگی‌های فرهنگی دو مقوله‌ای است که در روزگار کنونی با آن دست به گریبان هستیم ما از ریشه‌های خود جدا شده‌ایم و شاهنامه می‌تواند ما را با این ریشه‌ها آشنا کند و فرهنگ نیاکانی ما را در برابر چشممان بگذارد وقتی نسل جدید به دور از هیجانات و احساسات کاذب با این فرهنگ کهن آشنا شود هویت می‌یابد و به ایرانی بودن خود می‌بالد.

در شاهنامه بیگانه دوستی نیست بلکه سرتاسر آن میهن دوستی و ایران دوستی بسیار عاقلانه‌ای دارد شاهنامه به ما می‌آموزد که چگونه با کشورها و ملل دیگر ارتباط داشته باشیم و چگونه با دیگران مهربان باشیم.

شما مهربانی بافزون کنید
ز دل کینه و آز بیرون کنید

ما امروزه بیشتر از هر زمانی به شاهنامه نیاز داریم به خاطر اینکه درس‌های اخلاقی شاهنامه در اوج است، ما نیاز به پیوستگی ملی داریم و تنها شاهنامه می‌تواند ایرانیان را در زیر یک چتر گرد آورد و پیوستگی عمومی ایجاد کند زیرا در شاهنامه، ایران یک قوم خاص نیست بلکه ایران برای همه است و به همین دلیل شاهنامه می‌تواند برای نسل‌های آینده کتاب ایستایی نباشد بلکه کتابی پویا باشد

از دیگر سو شاهنامه بهترین روش‌های شهریاری و فرمانروایی را مطرح کرده و هیچ کتاب و حماسه‌ای در دنیا نیست که به اندازه شاهنامه راه شهریاری و راه فرمانروایی را به خوبی نشان دهد که در این خصوص می‌توان این بیت از شاهنامه را آویزه گوش داشته باشیم.  

ستم نامه عزل شاهان بود 

چو درد دل بی‌گناهان بود

شاهنامه در این بیت می‌گوید که اگر در حکومتی ستمی شده باشد آن ستم باعث می‌شود آن فرمانروایی از مشروعیت و اعتبار بیافتد در آخر لازم است توجه کنیم که همیشه شاهنامه پناهگاه ملی ایرانیان بوده وسبب حفظ روحیه ما شده است.

منبع: مشهد فوری